Το συνέδριο EUDEC 2018 θα είναι η γιορτή της αμερόληπτης ισότητας στην πράξη

Αναδημοσίευση από το blog του EUDEC Greece

Ιδού οι λόγοι:

Είναι εξίσου ενδιαφέρον για όλες τις ηλικίες, τόσο στον ανοιχτό πρόγραμμα όσο και στις κύριες ομιλίες:

Στις Ομιλίες έχουμε δύο διαγενεακά πάνελ.

Μαθητές του Demokratische Schule X μαζί με μαθητές άλλων Δημοκρατικών Σχολείων θα ανοίξουν το συνέδριο απαντώντας ερωτήσεις του κοινού με το πάνελ «Το Δημοκρατικό Σχολείο για Αρχάριους».

Η Κατερίνα Βαρέλλα (Μικρός Ντουνιάς), ειδική στον Ενηλικισμό, θα μιλήσει για τη “Διαχείριση διακρίσεων στα πλαίσια της κοινότητας: Ενηλικισμός”.

Ως μέρος του Ανοιχτού Προγράμματος θα λειτουργήσει καθ όλη τη διάρκεια του συνεδρίου το EN EUDEC.

Συμπεριλαμβάνει άτομα από ομάδες χαμηλού εισοδήματος.

Δεδομένου του οικονομικού πλαισίου στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες, έχουμε καταβάλει μεγάλη προσπάθεια να δώσουμε στους ανθρώπους ίσες ευκαιρίες. Έχοντας μια ευέλικτη οικονομική πολιτική ήταν ο μόνος τρόπος να φέρουμε μαζί πολλές οικογένειες, που είναι πλέον σε θέση να συμμετέχουν!

Δίνει τη φωνή σε πολλές κύριες ομιλήτριες.

Ας δημιουργήσουμε μαζί μια προσωρινή δημοκρατική κοινότητα και ας δώσουμε στις αξίες μας την γιορτή που αξίζουν!

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΤΩΡΑ – ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ

Προσβλέποντας στις όμορφες στιγμές που θα περάσουμε μαζί!

με τις καλύτερες ευχές μου,

Βιολέτα

EUDEC Greece

Περισσότερες πληροφορίες εδώ.

Εγγραφείτε εδώ.

Πληρώστε το τέλος εγγραφής εδώ.

#EUDEC2018 #ENEUDEC 

Ένα νέο πρόγραμμα του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα δημοκρατικά σχολεία

Το Συμβούλιο της Ευρώπης ξεκινά μια νέα εκστρατεία για τη συγκέντρωση σχολείων που υλοποιούν πραγματικά τις δημοκρατικές συνθήκες που αναγνωρίζονται από το πρόγραμμα Εκπαίδευση για δημοκρατική πολιτειότητα / Εκπαίδευση για τα ανθρώπινα δικαιώματα του Συμβουλίου. Αυτό ισχύει για κάθε σχολείο μέλος της EUDEC!

Το προσωπικό του Κέντρου Wergeland, ενός Κέντρου που υποστηρίζεται από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Όσλο της Νορβηγίας, ζητά από δημοκρατικά σχολεία να ολοκληρώσουν μια έρευνα που εξηγεί πώς λειτουργούν τα σχολεία τους και με βάση τις απαντήσεις ορισμένα σχολεία θα προσκληθούν σε διάσκεψη στη Νορβηγία στις αρχές Νοεμβρίου του 2018. Όλες οι δαπάνες θα καταβληθούν για δύο εκπαιδευτικούς και τρεις μαθητές για να παρακολουθήσουν τη διάσκεψη. Θα μπορούσε να αποτελέσει μια ενδιαφέρουσα ευκαιρία να δείξουμε στο προσωπικό του Συμβουλίου της Ευρώπης και του Wergeland, πως είναι μερικά δημοκρατικά σχολεία.

Δυστυχώς, η προθεσμία για την επιστροφή της έρευνας πλησιάζει.

Για το 1ο μέρος της έρευνας: https://www.surveymonkey.com/r/CTSYCNB
Για το 2ο μέρος της έρευνας: https://www.surveymonkey.com/r/CNQFVSR
Καταληκτική ημερομηνία συμμετοχής στην έρευνα έχει οριστεί η 6η Μαΐου 2018.
Ένας σύνδεσμος με το έγγραφο των καλών δημοκρατικών πρακτικών είναι εδώ.

(Αναδημοσίευση άρθρου του Derry Hannam στο ενημερωτικό δελτίο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τη Δημοκρατική Παιδεία)

Η πρόσκληση που εστάλη από το Ελληνικό υπουργείο παιδείας εδώ

Το ετήσιο συνέδριο της EUDEC (Ευρωπαϊκή Κοινότητα για τη Δημοκρατική Παιδεία) στην Κρήτη (1-7 Αυγούστου)

Για πρωτη φορα στα χρονικα της νεότερης ελληνικής ιστοριας (στον 21ο αιωνα) θα συναντηθουν σε μεγάλη κλιμακα, εκπαιδευτικοί , γονεις μαζι με τα ίδια τα παιδια , σε κοινο χωρο και χρονο, για να συζητησουν , να διαλεχθουν ελευθερα και ισοτιμα για τα ζητηματα που τους αφορουν , προσδοκώντας μια αναγεννητική παιδεία με επικεντρο τη δημοκρατική συμμετοχή και την ειρηνική συνύπαρξη, με σεβασμό στα δικαιωματα οπως εχουν εκφραστει σε ολες αυτες τις ομορφες διακηρυξεις που μας εμπνεουν , αλλα δυστυχως δεν τηρουνται...
Eμπιστευόμαστε την ευτυχη συγκυρια της συνευρεσης τοσων φωτεινων πνευματων απο ανθρωπους με κοινες ανησυχιες, για να ελπιζουμε πως θα ανοιξει τουλαχιστον ο δημοσιος διαλογος για τη σχεση παιδείας,κοινωνικοποιησης της εκπαίδευσης και δικαιωματων του παιδιου.

Η ανακοίνωση από EUDEC Greece : Το φετινό συνέδριο της Ευρωπαικής Κοινότητας για τη Δημοκρατική Παιδεία θα λάβει χώρα στο φιλόξενο χωριό Αστρίτσι της Κρήτης 1-7 Αυγούστου! Οι ομιλίες, τα εργαστήρια, τα παιχνίδια και οι εγκάρδιες συζητήσεις της κοινότητας θα πλαισιώνονται από ένα παραδοσιακό ελληνικό σκηνικό σπάνιας φυσικής ομορφιάς.

_________________________________________

Στόχοι Συνεδρίου:

• Να Συσπειρώσει όλα τα εγχειρήματα εναλλακτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα.
• Να Ανοίξει τον διάλογο για τα δικαιώματα των παιδιών σε σχέση με την εκπαίδευση.
• Να Συνδέσει την παιδεία με την κοινωνική οργάνωση και τη δυνατότητα ανάδυσης προτάγματος κοινωνικής χειραφέτησης.
• Να Συνεισφέρει στη διάχυση των δημοκρατικών αξιών και τον επαναπροσδιορισμό του δημοκρατικού πολιτεύματος.
• Να Δικτυώσει υπερεθνικά και υπερταξικά.
• Να Δημιουργήσει ανοιχτές εκπαιδευτικές δομές προσβάσιμες στις μειονότητες, μέσω συνεργατικών εγχειρημάτων.
• Να Αποτελέσει εργαλείο εξεύρεσης πόρων για τη δημιουργία μακροχρόνιου προγράμματος για την εισαγωγή δημοκρατικών μεθόδων στα δημόσια σχολεία και εμπέδωση της δημοκρατίας στο σχολικό σύστημα.

Το στοιχείο που κάνει το εγχειρημα μας μοναδικο για τα ελληνικα δεδομένα, ειναι πως αποτελεί ουσιαστικά μια ανοιχτή διαηλικιακή συλλογικότητα όπου για πρώτη φορά , συνενώνονται παιδαγωγοί, γονείς και παιδιά , με ένα κοινό όραμα. Την προάσπιση στην πράξη των δικαιωμάτων του παιδιού #άρθρο12
#άρθρο13 με προώθηση αμεσοδημοκρατικών πρακτικών σε όλους τους τομείς της εκπαίδευσης για αληθινά #δημοκρατικά_σχολεία .

"Όταν μια τέτοια συγγένεια αναπτύσσεται πρέπει να καλλιεργήσουμε μέσα σε μας την αρετή της ανοχής, η οποία «μας διδάσκει» ότι για να ζήσουμε μαζί με οτιδήποτε είναι διαφορετικό πρέπει να μάθουμε τη «διανοητική μας συγγένεια», η οποία μπορεί να μας ενώσει στην πάλη μας ενάντια στις ανταγωνιστικές δυνάμεις." Paulo Freire

Σας περιμένουμε με ανοιχτές αγκάλες !
EUDEC Greece

Σχολεία σε μετάβαση

Έχοντας επανειλημμένα θίξει στο παρελθόν την άμεση σχέση αλληλεξάρτησης της παιδείας και των κοινωνικοπολιτικών συνθηκών, θα θέλαμε σε αυτό το κείμενο να εμβαθύνουμε λίγο παραπάνω στις έννοιες του σχολείου ως φορέα κοινωνικοποίησης και της συμπερίληψης. Άλλωστε το κείμενο του Teacher Tom μας δίνει μια πολύ καλή αφορμή για να φέρουμε στο προσκήνιο, όλα αυτά τα πρακτικά ζητήματα που προκύπτουν σχετικά με την έννοια ‘σχολείο σε μετάβαση’.

Όπως παραδέχεται και ο Teacher Tom στην εισαγωγή του «Συχνά γράφω εδώ ως κριτικός των κανονικών σχολείων με τα υποχρεωτικά, έξωθεν προσχεδιασμένα, τυποποιημένα προγράμματα σπουδών που υποβαθμίζουν τα συμφέροντα των νεότερων πολιτών μας υπέρ των ενηλίκων, αποφασίζοντας τι, πότε και πώς θα μαθαίνουν τα παιδιά. Είναι ένα σύστημα που αντιτίθεται σε όσα γνωρίζουμε για το πώς τα ανθρώπινα όντα έχουν σχεδιαστεί να μαθαίνουν αβίαστα , ένα προϊόν της Βιομηχανικής Επανάστασης που έχει παραμείνει σχεδόν αμετάβλητο μέχρι σήμερα, διαιωνισμένο από συνήθεια και όχι από συνεχή, αυστηρή εφαρμογή της επιστήμης. Τα αποδεικτικά στοιχεία είναι σαφή:  εάν επιθυμούσαμε αληθινά καλά μορφωμένους πολίτες, που μπορούν να στοχάζονται για τον εαυτό τους, να αμφισβητήσουν την εξουσία, να υπερασπιστούν τις πεποιθήσεις και τις αξίες τους, ανθρώπους που είναι κοινωνικοί, με κίνητρα και ικανοί να συνεργαστούν καλά με τους άλλους, τότε θα είχαμε μεταμορφώσει εδώ και πολύ καιρό τα σχολεία μας σε χώρους όπου τα παιδιά,  κατευθύνουν το δικό τους πεδίο προς την "κατάκτηση" της γνώσης»

Τα τελευταία δύο χρόνια έχει παρατηρηθει μια κινητικότητα σχετικά με τις λεγόμενες ‘εναλλακτικές’ μορφές εκπαίδευσης στη χώρα μας, με ένα όλο και αυξανόμενο αριθμό γονέων και παιδαγωγών που έχουν αναζητήσει ή ιδρύσει ιδιωτικά σχολεία που εφαρμόζουν, για παράδειγμα, τη μέθοδο Waldorf ή Montessori ή Reggio Emilia δίχως βέβαια να διαθέτουν την επιλογή ίδρυσης ενός δημοκρατικού σχολείου στο μοντέλο ενός ελεύθερου σχολείου όπως το Sudbury Valley School λόγω των αυστηρών σχετικών νομοθετικών περιορισμών.  Όλοι αυτοί είναι πολύ ικανοποιητικοί τρόποι για κάποιους ιδιώτες να αποχωρήσουν από τη συμβατική δημόσια εκπαίδευση, αλλά υπάρχει ένα όριο για το πόσοι από εμάς μπορούμε να αντέξουμε οικονομικά το κόστος, είτε σε χρόνο είτε σε χρήμα.  

Τον ίδιο προβληματισμό  εκφράζει και ο Teacher Tom στο άρθρο του τονίζοντας «ότι μια πραγματική μεταμόρφωση της εκπαίδευσης…., η οποία περιλαμβάνει τα παιδιά, πρέπει να είναι δημόσια: οι ουσιαστικά μορφωμένοι πολίτες είναι δημόσιο αγαθό, το οποίο είναι ζωτικό για όλους τους πολίτες, καθώς είναι η μόνη εγγύηση για το μεγάλο μας πείραμα στην αυτονομία. Επομένως, αυτό που σκέφτομαι εδώ είναι μια πραγματική μεταμόρφωση της δημόσιας εκπαίδευσης, η οποία, πιστεύω, είναι απαραίτητη, εάν επιθυμούμε η δημοκρατία μας να συνεχίσει να ευδοκιμεί». Βέβαια, ίσως να αντιλαμβάνεται τη δημοκρατία σε διαφορετικό πλαίσιο ή ίσως υπονοεί την άμεση δημοκρατία , όταν ειδικά αναφέρεται σε πείραμα που περιλαμβάνει δράση αυτοδιεύθυνσης.

Εδώ έρχεται να απαντήσει η εξαιρετική πρωτοβουλία της παιδαγωγικής ομάδας «Το Σκασιαρχείο» που με συνεχείς παρεμβάσεις βασισμένες στην παιδαγωγική Φρενέ, προτείνει καινοτόμες πρακτικές στο ελληνικό δημόσιο σχολείο που σε πειραματικό στάδιο έγιναν δεκτές από το αρμόδιο υπουργείο και το Ι.Ε.Π. Στόχος τους είναι η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και η διάχυση των καλών πρακτικών και της δημοκρατικής τάξης στην ελληνική σχολική κοινότητα. Με τους υπάρχοντες νομικούς περιορισμούς σε ισχύ (όσον αφορά ένα δομημένο αναλυτικό πρόγραμμα και την ελλιπή συμμετοχή των μαθητών κ μαθητριών στην διαχείριση των σπουδών τους και του σχολικού τους περιβάλλοντος) , αυτό είναι ένα πείραμα που μπορεί να δώσει μερικές ανάσες σε ένα κατά τα άλλα αποπνιχτικό σχολείο, αλλά δυστυχώς δεν αγγίζει το ίδιο το δικαίωμα των ανηλίκων για επιλογή των τρόπων, τόπων και χρόνου της μαθησιακής διαδικασίας. Δηλαδή την αντιμετώπιση των παιδιών ως ενεργών υποκειμένων που εκφράζουν άποψη για τα θέματα που τα αφορούν και γίνεται σεβαστή (βλέπε #άρθρο12)

Όταν η σχολική πράξη περιλαμβάνει δράσεις που ξεκινάνε από τις επιθυμίες και τις ιδιαίτερες ανάγκες των ιδίων των παιδιών, τότε έχουμε μια αυτοκινούμενη και αυτοδιευθυνόμενη σχολική κοινότητα που δεν διαχωρίζει τον ελεύθερο χρόνο από το χρόνο μαθήματος , γιατί τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από το παιχνίδι και την κοινωνική συναναστροφή με ανθρώπους όλης της γκάμας των ηλικιών. Η αυτοκατευθυνόμενη γνωσιακή διαδικασία είναι ο φυσιολογικός τρόπος να μαθαίνουμε , αρκεί να υπάρχει το κατάλληλο πλαίσιο να την υποστηρίξει. Δυστυχώς το σύγχρονο σχολείο λειτουργεί με τρόπο χωριστικό και πάρα τις καλές προθέσεις, τέτοιες δράσεις όπως της παιδαγωγικής Φρενέ, δεν μπορούν να αγγίξουν τον πυρήνα της εκπαίδευσης, που όσο παραμένει δασκαλοκεντρική , ανταγωνιστική και πειθαναγκαστικά "υποχρεωτική" αναιρεί τον σκοπό της αλλά και τα ίδια τα δικαιώματα του παιδιού.

Γράφει ο Teacher Tom: «Αν ξεφορτωθούμε τα σχολεία όπως τα γνωρίζουμε, μου φαίνεται ότι θα χρειαστούμε ακόμα κάτι "σαν" σχολεία, ασφαλή μέρη για τα παιδιά μας να περνούν τις μέρες τους. Εκτός αν αυτή η μεταμόρφωση στην εκπαίδευση έρθει ως μέρος μιας ευρύτερης μεταμόρφωσης στην κοινωνία μας, που δεν απαιτεί τόσες οικογένειες με δύο εισοδήματα, τα "σχολεία" θα πρέπει να συνεχίσουν να εξυπηρετούν αυτή τη λειτουργία. Πράγματι, εκτιμώ ότι οι σχολικές εγκαταστάσεις που έχουμε ήδη χτίσει θα λειτουργήσουν ως σημείο εκκίνησης: μεγάλα κτίρια με πολύ χώρο και, συνήθως, με αρκετή έκταση γης που τα περιβάλλει» . Για τα ελληνικά δεδομένα, ακόμα κι αν υπήρχε η βούληση, κάτι τέτοιο φαντάζει αδύνατον αν όχι αδιανόητο. Σε σχολικά κτίρια πεπαλαιωμένα, με ελλιπείς εγκαταστάσεις και περιορισμένους ανοιχτούς χώρους, όπου στοιβάζονται μικρά παιδιά και επισφαλείς επαγγελματικά εκπαιδευτικοί, θα ήταν ουτοπικό να φανταστούμε μια μεταμόρφωση σε τόσο προχωρημένο στάδιο. Όμως τα επιτυχημένα παραδείγματα πειραματικής αυτοδιεύθυνσης των μικρών σχολείων σε ολιγοπληθείς περιοχές της ελληνικής υπαίθρου, με την ιδιαίτερη δομή της μικροκοινωνίας που εκφράζουν, θα μπορούσαν να γίνουν τα πρότυπα αυτής της μεταμόρφωσης, που δεν μπορεί παρά να περιλαμβάνει και τις κοινωνικοικονομικές συνιστώσες της. Με αυτό εννοούμε μια κοινωνία σε μετάβαση, όπου το ατομικό γίνεται συλλογικό και οι πόροι για την παιδεία διατίθενται από κοινού προς την ευημερία της κοινότητας, προσβλέποντας στην μελλοντική επένδυση στη νέα γενιά. Σε αυτό το θέμα θα επανέλθουμε παρακάτω , αφού πρώτα εξετάσουμε πως φαντάζεται ο Teacher Tom , τα μεταμορφωμένα δημόσια σχολεία.

«Τα παιδιά της γειτονιάς όλων των ηλικιών θα έρχονται σε αυτά τα ‘σχολεία’ τα πρωινά, ακριβώς όπως κάνουν σήμερα και όπως και στο δημοκρατικό μοντέλο ελεύθερης εκπαίδευσης, θα είναι ελεύθερα να εντρυφήσουν στα ενδιαφεροντά τους όλη την ημέρα με την υποστήριξη των "δασκάλων", των οποίων οι θέσεις εργασίας θα επαναπροσδιοριστούν για να μοιάζουν περισσότερο με εκείνες των επαγγελματιών εμψυχωτών, ενήλικες που περνούν τις ημέρες τους με την πρόθεση να μην παρεμβαίνουν ή να κατευθύνουν, αλλά να τα συνοδεύουν στο 'ταξίδι' της ανακάλυψης και να παρεμβαίνουν στον ελάχιστο δυνατό βαθμό»

Η παροχή και η διάθεση ενός υποστηρικτικού περιβάλλοντος (άψυχου και εμψύχου) είναι κατά τη γνώμη μας η αφετηρία για την ελεύθερη δημιουργικότητα και έκφραση της αυτορρύθμισης που θα ήταν ιδανικά το ζητούμενο. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει κάποια εργαλεία μεθοδολογικά καθαρά και όχι χειριστικά, έτσι ώστε να προσαρμόζονται ακόμη κι αυτά στις ιδιαίτερες ανάγκες και απαιτήσεις των συμμετεχόντων, δηλαδή όλων αυτών που αποτελούν τη σχολική κοινότητα.

Στη συνέχεια ο Teacher Tom αναφέρεται στις δραστηριότητες που θα μπορεί να υποστηρίξει ένα μεταμορφωμένο σχολικό περιβάλλον που θα μπορεί να περιλαμβάνει κοινή κουζίνα «όπου οι επαγγελματίες μάγειρες προετοιμάζουν και σερβίρουν γεύματα, με τη διαφορά ότι οι κουζίνες αυτές θα είναι ανοιχτές στα παιδιά να συμμετέχουν, ανάλογα με την ηλικία και τα ενδιαφέροντα τους (π.χ. κοπή, ανάδευση, ζύμωση, σερβίρισμα) υπό την καθοδήγηση του προσωπικού της κουζίνας.

Ομοίως, θα υπήρχε ένας κήπος και ένα θερμοκήπιο με προτίμηση οι επαγγελματίες κηπουροί που θα ήταν υπεύθυνοι για την προμήθεια της κουζίνας να δώσουν επίσης χώρο για τα παιδιά που ενδιαφέρονται για οποιαδήποτε ή για όλες τις πτυχές αυτής της διαδικασίας. Θα υπήρχε ένα λειτουργικό εργαστήριο όπου οι επαγγελματίες ξυλουργοί θα κατασκευάζουν τα έπιπλα και άλλα αντικείμενα που απαιτούνται από το σχολείο, άλλο ένα μέρος όπου τα παιδιά όλων των ηλικιών είναι ευπρόσδεκτα. Αυτά τα μεταμορφωμένα σχολεία θα φιλοξενούσαν μουσικούς και άλλους καλλιτέχνες, μηχανικούς, επιστήμονες υπολογιστών, ψυχολόγους, αθλητές, μάστορες, νοσηλευτές, νομικούς, λογιστές, δασκάλους γιόγκα και άλλους ειδικούς που θα εμπλέκονται με την ιδιαίτερη ενασχόλησή τους, παρέχοντας πάντα χώρο για νέους μαθητευόμενους όλων των ηλικιών, προσφέροντας παραδείγματα ρόλων, υποστήριξη και διδασκαλία, επιτρέποντας στα παιδιά να εξερευνούν, όπως τους υπαγορεύουν οι ηλικίες και τα ενδιαφέροντά τους». Εδώ γίνεται σαφώς αναφορά σε αυτό το μοντέλο σχολείου που αποκαλείται αειφόρο και περιλαμβάνει την ολιστική αντιμετώπιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας με σεβασμό στο περιβάλλον και στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε τόπου και κοινότητας, υπηρετώντας μιαν ανθρωπιστική παιδεία σε όλες τις εκδοχές της.

Μια ανοιχτή συμμετοχική δημοκρατική κοινωνία πολιτών, έχει ως προτεραιότητα να διασφαλίσει τις ασθενέστερες ομάδες του πληθυσμού της. Φυσικά και είναι δεδομένη η στήριξη σε όλα αυτά τα παιδιά (δοκιμαζόμενων από την οικονομική κρίση οικογενειών, προσφύγων, μειονοτικών ομάδων) που δεν έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης στην εκπαίδευση. Το ζήτημα είναι καθαρά τεχνοκρατικό. Και από τη στιγμή που θα απελευθερωθεί η δυνατότητα αυτοθέσμισης της εκπαιδευτικής διαδικασίας, θα ανοιχτεί ένα ευρύ πεδίο επιλογών, που θα είναι απόλυτα συμπεριληπτικό, τόσο κοινωνικά όσο και ατομικά.

Σε μια πραγματική κοινότητα αλληλέγγυων σχέσεων και διευρυμένης οικογένειας ,η σχολική φοίτηση δεν θα είναι επιβαλλόμενη άνωθεν , αλλά θα προκύπτει από την αυτόβουλη συμμετοχή των ίδιων των άμεσα ενδιαφερομένων (αφού θα λαμβάνεται υπόψη σοβαρά η γνώμη τους και η εξασφάλιση των δικαιωμάτων τους - πχ. σε μια δημοκρατική και συμμετοχική δομή παιδείας , μια μητέρα για παράδειγμα θα είχε το δικαίωμα να προβάλει την επιθυμία της να παρακολουθήσει το σχολικό πρόγραμμα και να γίνει σεβαστή ) σε περιβάλλοντα που ευνοούν την διάχυση της γνώσης βιωματικά. Αυτά τα περιβάλλοντα πασχίζουμε να δημιουργήσουμε αναφέροντας τη δημιουργία νέων κοινωνικών μοντέλων διαβίωσης με άξονα τον κοινοτισμό σε μια πόλη, περιφέρεια και κοινωνία σε μετάβαση. Αλλιώς λέγεται και κοινωνικοποίηση της παιδείας. 

Θίγοντας αυτό το τελευταίο ζήτημα ο Teacher Tom αναφέρει χαρακτηριστικά: «Αυτά τα "σχολεία" δεν θα ήταν μόνο για παιδιά. Οι ενήλικες της γειτονιάς, για παράδειγμα, θα προσκληθούν στο σχολικό χώρο να περάσουν την ημέρα τους, μοιραζόμενοι τις δεξιότητές τους και τη σοφία τους, συμμετέχοντας ταυτόχρονα σε γεύματα και χρησιμεύοντας ως ακροατήριο για θεατρικές και μουσικές παραστάσεις. Τα απογεύματα, οι γονείς θα ενθαρρυνθούν, αντί να πάρουν το παιδί τους και να φύγουν βιαστικά, να περάσουν την ώρα τους εκεί, μαζί με άλλες οικογένειες, να γευματίσουν, να χορέψουν, να διαβάσουν στη βιβλιοθήκη ή να κάνουν μια βόλτα γύρω από τα εργαστήρια ή τον κήπο. με τους γείτονές τους, δημιουργώντας κοινότητα.

Κάθε σχολείο γειτονιάς θα είναι "ιδιοκτησία" της γειτονιάς, με τον τρόπο που το συνεργατικό σχολείο μας, ανήκει στους γονείς που εγγράφουν τα παιδιά τους. Κάθε νοικοκυριό θα έχει ίση φωνή στο πώς λειτουργεί το σχολείο τους, διαχειρίζοντας τους πόρους για να εξυπηρετεί καλύτερα την κοινότητά τους, δημιουργώντας δημοκρατικά ένα σχολείο που ανταποκρίνεται απόλυτα στις προσδοκίες και τα όνειρα των ανθρώπων που ζουν εκεί.

Αυτά τα μεταμορφωμένα σχολεία θα ήταν, όπως και η ίδια η δημοκρατία μας, σπουδαία πειράματα, καθένα από τα οποία εξελίσσεται συνεχώς για να εξυπηρετεί τις ανάγκες και τα συμφέροντα της γειτονιάς και ιδιαίτερα των παιδιών. Τα βλέπω να στέκονται στην 'καρδιά' της γειτονιάς τους, σε καθημερινούς χώρους συνάθροισης, μη εμπορευματοποιημένους, που βασίζονται στα κοινά συμφέροντα των ανθρώπων που ζουν στην κοινότητα: χώροι που χρησιμεύουν ως πρότυπα πραγματικής άσκησης αυτονομίας. Φαντάζομαι ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν σε αυτό το είδος περιβάλλοντος θα ενηλικιωθούν σε πολίτες που χρειαζόμαστε περισσότερο»

Αν πραγματικά ενδιαφερόμαστε για να διορθώσουμε τα ‘κακώς κείμενα’ της παιδείας μας και κατ’επέκταση της ίδιας μας της κοινωνίας , το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αναλάβουμε δράση άμεσα, καθώς η ανάγκη για ουσιαστικές αλλαγές είναι περισσότερο επιτακτική σήμερα παρά ποτέ. Το οφείλουμε ως συνειδητοποιημένοι ενήλικες στις επόμενες γενιές. Διαβάστε τη δική μας πρόταση για ένα χειροπιαστό και πρακτικό όραμα για την παιδεία και την μελλοντική μας κοινωνία

"Ο στρατηγικός στόχος δεν μπορεί παρά να είναι η κατάργηση του σχολείου σαν
«ξέχωρου σώματος», η κοινωνικοποίηση της εκπαίδευσης και η ενσωμάτωσή της στην κοινωνική ζωή -σε ισορροπία με τη φύση - και στην παραγωγική διαδικασία, κάτω από τον έλεγχο των πολιτών και των άμεσων παραγωγών"     Γιώργος Κολέμπας (βλ. άρθρο)  

Σχετικό άρθρο: #διάφανο_σχολείο

Εργαστήρι για τη Δημοκρατική Σχολική Τάξη

• Σάββατο 21/10/2017 στις 2:30 μ.μ. - 6:30 μ.μ.

• pin	Απόκρυψη χάρτη Ellinogermaniki Agogi Οδός Δημητρίου Παναγέα 153 51 Παλλήνη Αττικής Tηλ.:, 15351 Παλλήνη Αττικής

  

  

  Αναφορά

  
  

  ---

  21 0817 6700

  gumnasio@ea.gr

Εργαστήρι για τη Δημοκρατική Σχολική Τάξη 
στο Διεθνές Συνέδριο EDEN Open Classroom 2017: Open Schools for Open Societies

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα για μια Δημοκρατική Παιδεία (http://www.eudec.org/Home) και το ευρωπαϊκό έργο The Enquiring Classroom (http://www.enquiring-project.eu/) σας προσκαλούν σε ένα εργαστήρι για τη δημοκρατική σχολική τάξη. Το εργαστήρι θα λάβει χώρα στο πλαίσιο του διεθνούς συνεδρίου EDEN Open Classroom 2017: Open Schools for Open Societies (http://openschool2017.ea.gr/), το Σάββατο 21 Οκτωβρίου 2017, από 14.30 έως 18.00, στις εγκαταστάσεις τις Ελληνογερμανικής Αγωγής στην Παλλήνη Αττικής.

Λίγα λόγια για το εργαστήρι:

Το εργαστήρι είναι το αποτέλεσμα μιας κοινής προσπάθειας των συνδιοργανωτών με όραμα το δημοκρατικό σχολείο. Αποτελείται από δύο ενότητες, με προτάσεις, υλικό και δραστηριότητες τόσο από το TEC όσο και από την EUDEC.

Για τη συμμετοχή σας στο εργαστήρι, είναι απαραίτητη η εγγραφή σας στο συνέδριο (επιλογή 2 στη φόρμα εγγραφής): http://openschool2017.ea.gr/?q=registration-conference

Ενότητα 1 (TEC): H φιλοσοφική διερεύνηση στο σχολείο (1 ώρα)

• Η φιλοσοφική διερεύνηση για/με παιδιά
• Οι βιωμένες αξίες
• Η ερμηνευτική προσέγγιση των πεποιθήσεων
• Η χρήση ψηφιακών κοινοτήτων και εκπαιδευτικών σεναρίων

Ενότητα 2 (EUDEC): Ο ομορφότερος κόσμος,
τον οποίο η καρδιά μας γνωρίζει, είναι εφικτός (2 ώρες)

• Αντιαυταρχική Εκπαίδευση - Νέα Αγωγή – Κριτική Παιδαγωγική
• Τι κάνει ένα σχολείο δημοκρατικό στην πράξη: Πρωινός Κύκλος, Δάσκαλος Εμπιστοσύνης, Επιτροπή Επίλυσης Συγκρούσεων, Σχολική Συνέλευση
• Βιωμένα παραδείγματα από σχολεία-μέλη του EUDEC
• Ανοιχτή συζήτηση για τη δημοκρατία στα σχολεία
• Το EUDEC στην Ελλάδα
• Βιωματικό Εργαστήρι στην “Τέχνη του ακούειν”

Λίγα λόγια για τους διοργανωτές:

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα για τη Δημοκρατική Παιδεία (EUDEC) υποστηρίζει τα Δημοκρατικά Σχολεία, εστιάζοντας σε δύο θεμελιώδεις αρχές: α) στην ισοτιμία, συνευθύνη και συνεργασία δασκάλων και μαθητών ως προς τον τρόπο λειτουργίας του σχολείου και β) στο δικαίωμα των μαθητών να επιλέγουν τo περιεχόμενo, τον τρόπο και το ρυθμό της μάθησής τους.

Το Ευρωπαϊκό Έργο The Enquiring Classroom (TEC) αναπτύσσει στρατηγικές για την υποστήριξη εκπαιδευτικών και μαθητών που συμμετέχουν σε συζητήσεις σχετικά με την ταυτότητα, τις θρησκείες, τις πεποιθήσεις, τις δημοκρατικές αξίες, τη διαφορετικότητα, την ενσωμάτωση και τη βία, σε ένα σχολικό περιβάλλον χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς.

EDC & Ανθρώπινα Δικαιώματα μέσω της Δημοκρατικής Παιδείας από EUDEC 19-06-2017

Η πρόκληση για την EDC: «Πρέπει να προχωρήσουμε από την εκπαίδευση για τη δημοκρατία, προς την εκπαίδευση μέσω της δημοκρατίας ή της εκπαίδευσης ως Δημοκρατίας» (Profesor Graham Smith, εισηγητής του Παγκόσμιου Φόρουμ για τη Δημοκρατία, Νοέμβριος 2016)

Σύσταση CM / Rec (2010) 7 της Επιτροπής Υπουργών στα κράτη μέλη: Σχετικά με τον Χάρτη του Συμβουλίου της Ευρώπης για την εκπαίδευση για τη δημοκρατική πολιτειότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Εκπαίδευση (Εγκρίθηκε από την Επιτροπή Υπουργών στις 11 Μαΐου 2010 κατά την 120ή σύνοδο) 8. Δημοκρατική διακυβέρνηση «Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προωθήσουν τη δημοκρατική διακυβέρνηση σε όλα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα ως επιθυμητή και ωφέλιμη μέθοδο διακυβέρνησης από μόνη της και ως πρακτικό μέσο μάθησης και βίωσης της δημοκρατίας και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Θα πρέπει να ενθαρρύνουν και να διευκολύνουν, με τα κατάλληλα μέσα, την ενεργό συμμετοχή των εκπαιδευομένων, του εκπαιδευτικού προσωπικού και των ενδιαφερομένων, συμπεριλαμβάνοντας τους γονείς, στη διακυβέρνηση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων»

Συμπεράσματα του Παγκόσμιου Φόρουμ για τη Δημοκρατία, τη Δημοκρατία και την Ισότητα – είναι θέμα παιδείας;

Στρασβούργο, 7-9 Νοεμβρίου 2016

Η διακυβέρνηση είναι κλειδί:

Ø Η δημοκρατική παιδεία απαιτεί δημοκρατικά σχολεία, σχολεία που ασκούν τη δημοκρατία καθιστώντας ικανούς τους μαθητές να παράγουν γνώση από κοινού και με τους δασκάλους, να την αξιολογήσουν κριτικά και να λαμβάνουν υπεύθυνα στάση/θέση.

Ø Η συναπόφαση των μαθητών και των εκπαιδευτικών, συμπεριλαμβανομένου του περιεχομένου, θεωρήθηκε πειστική και αποτελεσματική για την προετοιμασία των μαθητών ως υπευθύνων και ενεργών πολιτών. Η συμμετοχική δημοκρατία χρειάζεται συμμετοχική μορφή εκπαίδευσης.

• Συμφωνία προέκυψε σχετικά με την αξία της συμμετοχικής δημοκρατίας στο σχολείο και την τάξη και στην ανάγκη για καλύτερη σύνδεση μεταξύ διαφορετικών συμμετοχικών μοντέλων. Παράγοντες αντίστασης που επίσης εντοπίστηκαν: ο γρήγορος κύκλος εργασιών (το μαθητικό σώμα αλλάζει ταχύτατα) καθώς και η αντίσταση που προβάλουν οι δάσκαλοι και οι γονείς στην αλλαγή.

Αποσπάσματα από το Παγκόσμιο Φόρουμ για τη Δημοκρατία:

Η εισηγήτρια Lyn Carson:

Ø «Η διδασκαλία της δημοκρατίας είναι οξύμωρο σχήμα, αν το διδάσκετε δεν επιτρέπετε την πρακτική εφαρμογή του "

Ø «Κριτική σκέψη που αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο για τη δημιουργία μιας υγιούς δημοκρατίας»

Ø Το φανταστικό αυτό έργο που παρουσιάστηκε από δάσκαλο σε δημοκρατικό σχολείο στη Γαλλία, όπου οι μαθητές λαμβάνουν όλες τις αποφάσεις, συμπεριλαμβανομένης της πρόσληψης προσωπικού.

Εισηγητής Graham Smith:

Ø «Το πιο σημαντικό .... Πολλοί συμμετέχοντες επικεντρώνονταν στις συμμετοχικές πρακτικές στα σχολεία»

Ø «Μεταβαίνουμε από την εκπαίδευση για τη δημοκρατία, σε εκπαίδευση μέσω της δημοκρατίας ή στην εκπαίδευση ως Δημοκρατία»

Ø «Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η συμμετοχή είναι κρίσιμη, διότι με τη συμμετοχή μαθαίνουμε πως να συμμετέχουμε»

Ø «Μέσω της συμμετοχής μαθαίνουμε τις δημοκρατικές δεξιότητες και οικοδομούμε τις δημοκρατικές αρμοδιότητες. Η ίδια η συμμετοχή είναι το σχολείο της δημοκρατίας»

Ø «Μαθαίνουμε τη δημοκρατία βιώνοντας την και αυτό ισχύει εξίσου για τους νέους, όπως για τους ενήλικες»

Ø «Υπάρχει ένας καλύτερος τρόπος εκπαίδευσης και αποτελεί μέρος ενός καλύτερου τρόπου εφαρμογής της δημοκρατίας»

Εισηγήτρια Rosemary Bechler:

Ø «Πού αλλού στην κοινωνία βλέπουμε την τυραννία της πλειοψηφίας ... πραγματικά να αμφισβητείται από νέους ανθρώπους και να αντιμετωπίζεται με έναν τόσο απτό τρόπο όπως σε αυτά τα δημοκρατικά σχολεία;»

Ø «Ο κόσμος και η αρχή της αυτοοργάνωσης, ή όπως είπε ο Yacoov Hecht: ‘Να απομακρυνθούμε από την εξουσία της γνώσης για να δημιουργήσουμε περιεχόμενο γύρω από τα ανθρώπινα δικαιώματα και όχι την εθνικότητα’ »

Ø «Χρειαζόμαστε χρόνο για να αλλάξει το παράδειγμα»

Ø «Τα δημοκρατικά αυτά σχολεία έχουν προστιθέμενη αξία όσον αφορά τη βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος και των δημοκρατικών συστημάτων .... Η αυτοοργάνωση είναι ένας στόχος, μια αφετηρία, μια μέθοδος που κάνει τη "μαγική" διαφορά στα εκατοντάδες δημοκρατικά σχολεία»

Ø «Πώς αντιμετωπίζουν αυτά τα προβλήματα; Δίνοντας στους ανθρώπους μια εμπειρία της δημοκρατίας στην πράξη, επιδιώκοντας μεγαλύτερη αυτονομία στο σχολείο και στον δάσκαλο, και αναγνωρίζοντας ότι η νοοτροπία (ο τρόπος σκέψης) των ανθρώπων είναι οι πραγματικοί οδηγοί της αλλαγής, μια πραγματική συνεργασία μεταξύ των μαθητών, των γονέων και των παιδαγωγών.

Είναι αυτοί που θα το δημιουργήσουν, από σχολείο σε σχολείο, οι ίδιοι. Όχι από πάνω αλλά από μέσα. Αυτός είναι ο πυρήνας των βασικών ιδεών. Η δημοκρατία δεν μπορεί να επιβληθεί άνωθεν»

Το μέλλον της εκπαίδευσης για τη δημοκρατική πολιτειότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα αφορά τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα στα σχολεία.

Ποιες είναι οι προκλήσεις και πώς μπορεί να συμβεί;

Οι προκλήσεις είναι:

1. Γεφύρωση του χάσματος μεταξύ δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο σχολείο και των σημερινών αυταρχικών σχολικών πρακτικών.

2. Η μεταφορά της εξουσίας από τις κρατικές υπηρεσίες και τους διευθυντές των σχολείων σε μαθητές και εκπαιδευτικούς.

3. Πώς να μεταβούμε από τις λίγα και μικρά σύγχρονα πειραματικά δημοκρατικά σχολεία σε θεσμοθετημένη Δημοκρατική εκπαίδευση. Δηλ. Η δημοκρατική εκπαίδευση ως μέρος των κρατικών σχολικών σχημάτων

Η εισηγήτρια Lyn Carson:

• «Είμαι επίσης ανήσυχη από την επιμονή στην μέτρηση και την αξιολόγηση σε αυτή την πολύ νεαρή ηλικία. Εμείς πρέπει να είμαστε σε θέση να δοκιμάζουμε, να αποτύχουμε, να πειραματιστούμε. Μερικές φορές η μέτρηση και η αξιολόγηση παρεμβάλλεται και παρεμποδίζει αυτήν την προσέγγιση» .

«Η κύρια πρόκληση που αντιμετωπίζουμε είναι αυτή η τεράστια διχοτόμηση ανάμεσα στην ανθρώπινες αξίες που προωθούμε και οι οποίες είναι κάπως ασυγχρόνιστες με τις πραγματικότητες που αντιμετωπίζουμε»

• «Είστε έτοιμοι (η ελίτ) να μετακινήσετε το δυναμικό που μπορεί να απελευθερώσει τρομερές δόσεις δημιουργικότητας και ενέργειας;»

Εισηγητής Graham Smith:

 •« Πολύ λίγα είναι τα μέρη όπου η δημοκρατική εκπαίδευση έχει θεσμοθετηθεί. Υπάρχουν πολύ λίγα και σπάνια παραδείγματα δημοκρατικής εκπαίδευσης τα οποία έχουν θεσμοθετηθεί ευρέως, τα περισσότερα είναι πειραματισμοί, πολύ εντυπωσιακοί τρόποι πειραματισμού ........ σε περιβάλλοντα αφιλόξενα, όπου τα παραδοσιακά ιδρύματα δείχνουν ελάχιστο ενθουσιασμό γι 'αυτούς τους εναλλακτικούς τρόπους εκπαίδευσης »

•« Πρέπει να σκεφτούμε για το πώς θα θεσμοθετηθούν πιο συγκεκριμένα αυτές οι καινοτομίες στα σχολεία ... Πώς μπορεί αυτή η κίνηση δημοκρατικών σχολείων να κινηθεί προς τα έξω; Τι είναι αυτό που σταματά την πρόοδο;

2 πράγματα:

 Η διάρκεια; Πώς δημιουργούμε συνοχή από μια ομάδα μαθητών στην επόμενη;

 Αντίσταση. Πρέπει να διατυπώσουμε ποιος είναι αυτός ο οποίος αντιστέκεται στην αλλαγή:

§ Εκπαιδευτικοί: Πολύ συχνά οι εκπαιδευτικοί που αντιστέκονται στην αλλαγή είναι αυτοί που έχουν επαγγελματοποιηθεί πλήρως. Η εκπαίδευση που οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί έχουν δεχθεί, δεν έχει ενσωματώσει αυτά τα είδη συμμετοχικών σχεδίων εργασίας.

§ Οι γονείς δεν είναι πάντα τόσο υποστηρικτικοί σε αυτό, μερικοί είναι, οι περισσότεροι δεν είναι.

§ Διοικητικοί και πολιτικοί. Όλοι αυτοί δεν φημίζονται για τις συμμετοχικές κλίσεις τους. Έτσι πρέπει να αναπτύξουμε στρατηγικές για να πείσουμε και να ενσωματώσουμε αυτές τις πρακτικές .... Να καταλάβουμε πώς μπορούμε να θεσμοθετήσουμε αποτελεσματικότερα.

Πώς μπορούμε να εφαρμόσουμε τη δημοκρατία στα σχολεία;

Α. Απελευθέρωση των (νομικών) φραγμών για τα δημοκρατικά σχολεία

Β. Εισαγωγή της δημοκρατίας στο κρατικό σχολικό σύστημα

Α - Αναβάθμιση των (νομικών) φραγμών για τα δημοκρατικά σχολεία

Τρέχουσα κατάσταση: Υπάρχουν δημοκρατικά σχολεία σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες της βορειοδυτικής Ευρώπης αλλά και σε Πολωνία, Ελβετία, Βουλγαρία και Ισπανία. Το παλαιότερο είναι το Summerhill στο Ηνωμένο Βασίλειο (1921). Μόνο σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Κάτω Χώρες, η Γαλλία και μερικά Γερμανικά κράτη, τα δημοκρατικά σχολεία μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς περιορισμούς στο νομικό πλαίσιο για την εκπαίδευση. Σε όλες σχεδόν τις άλλες χώρες, τα δημοκρατικά σχολεία περιορίζονται αρκετά από τους νόμους για την εκπαίδευση, όπως οι υποχρεωτικές κρατικές εξετάσεις και τα προγράμματα σπουδών. Σχεδόν όλα τα δημοκρατικά σχολεία είναι μικρά βιωματικά σχολεία που δεν λαμβάνουν καμία ή μόνο μερική κρατική χρηματοδότηση. Τόσο τα νομικά εμπόδια όσο και η έλλειψη κρατικής χρηματοδότησης καθιστούν το δημοκρατικό σχολείο απρόσιτο για την πλειοψηφία των παιδιών. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι μαθητές του Summerhill πέτυχαν υψηλότερα αποτελέσματα από το μέσο όρο του GCSE στο Ηνωμένο Βασίλειο και η έκθεση Hannam (2001) έδειξε μια ισχυρή συσχέτιση μεταξύ της συμμετοχής των μαθητών στα σχολεία και των γνωστικών και συμπεριφορικών αποτελεσμάτων .

Τι χρειάζεται;

Να καταστεί το δημοκρατικό σχολείο εκπαιδευτική επιλογή προσιτή σε όλα τα παιδιά και τους γονείς, θεσμοθετώντας τη δημοκρατική εκπαίδευση στα εθνικά εκπαιδευτικά συστήματα που χρηματοδοτούνται σε όλες τις χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Πώς το κάνουμε αυτό (επιλογές);

1. Να γίνει ορατή η διεύρυνση και η ανάπτυξη των δημοκρατικών σχολείων

2. Να μοιραστούν εμπειρίες μεταξύ κυβερνητικών υπαλλήλων (υπουργείο Παιδείας και σχολικών επιθεωρήσεων) των διαφόρων χωρών, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο καθιστούν δυνατό το δημοκρατικό σχολείο και τον τρόπο (Δημιουργία νόμων για την εκπαίδευση που επιτρέπουν διαφορετικές παιδαγωγικές μεθόδους)

4. Συμπερίληψη της δημοκρατικής εκπαίδευσης στην κατάρτιση των εκπαιδευτικών και στα πανεπιστημιακά προγράμματα

5. Τόνωση των ερευνητικών προγραμμάτων για τη διερεύνηση των αποτελεσμάτων αποφοίτων δημοκρατικών σχολείων

Β - Εισαγωγή της δημοκρατίας στα κρατικά σχολικά συστήματα

Τρέχουσα κατάσταση:

Τα περισσότερα, αν όχι όλα, τα κρατικά σχολικά συστήματα είναι ιεραρχικά και αυταρχικά σχεδιασμένα και δεν παρέχουν πραγματικές επιλογές στους μαθητές για το τι κάνουν ή δεν κάνουν , ούτε οι μαθητές έχουν ισότιμη άποψη και γνώμη στη διακυβέρνηση των σχολείων τους.

Τι χρειάζεται;

Να βιώνουμε την δημοκρατία αντί, αντί να τη διδάσκουμε. Αύξηση της δημοκρατικής διακυβέρνησης στα σχολεία και αύξηση της επιρροής των μαθητών σε αυτό που μαθαίνουν, δηλαδή πιο συμμετοχική δημοκρατία για τους μαθητές στα σχολεία.

Πώς το διαχειριζόμαστε αυτό (επιλογές);

1. Ακολουθούμε την πρόταση του Παγκόσμιου Φόρουμ για τη Δημοκρατία (2016) για να επιτραπεί το 20% του δημοκρατικού χρόνου στα σχολεία:

α. Υποστηρίζουμε τα σχολεία για να συμβεί εντός των επόμενων 5 ετών

β. Υποστήριξη και ανταμοιβή των σχολείων που υιοθετούν την συμμετοχική δημοκρατία ως προτεραιότητα και αναγνώριση αυτών των σχολείων

γ. Μοιραζόμαστε την εμπειρία των σχολείων αυτών

δ. Βοηθούμε τους εκπαιδευτικούς με επανεκπαίδευση και επιμορφώσεις, να δημιουργήσουν μια νέα προσέγγιση για τη σχέση μεταξύ δασκάλων και μαθητών. (Οι εκπαιδευτικοί που έχουν διδαχθεί να αντιλαμβάνονται τον ρόλο τους ως διδακτικό και αυταρχικό, χρειάζονται αναπροσανατολισμό για να διαμορφώσουν συμπεριφορά που παρέχει εμπειρίες σε μαθητές που βασίζονται στα Ανθρώπινα Δικαιώματα και στη δημοκρατική πολιτειότητα).

Αυτή η αναφορά έχει συνταχθεί από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Δημοκρατικής Παιδείας (EUDEC) ως συμβολή στο "Μαθαίνουμε να ζούμε μαζί: μια κοινή δέσμευση για τη δημοκρατία. Το μέλλον της παιδείας για την πολιτειότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Ευρώπη» Στρασβούργο, 20-22 Ιουνίου 2017.

Το Eudec είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός με στόχο:

α) Τη στήριξη όλων των μορφών δημοκρατικής παιδείας σε όλη την Ευρώπη.

β) Προώθηση της δημοκρατικής παιδείας ως λογική επιλογή για τα δημοκρατικά κράτη.

γ) Καθιέρωση, στη νομοθεσία και στην πράξη, του δικαιώματος ίδρυσης και συμμετοχής σε δημοκρατικά εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Το Εudec έχει ορίσει τη δημοκρατική παιδεία ως μια παιδεία όπου οι μαθητές έχουν το δικαίωμα να κάνουν τις δικές τους επιλογές όσον αφορά τη μάθηση και όλους τους άλλους τομείς της καθημερινής ζωής. Μπορούν να προσδιορίσουν μεμονωμένα τι πρέπει να κάνουν, πότε, πού, πώς και με ποιον, εφόσον οι αποφάσεις τους δεν παραβιάζουν την ελευθερία των άλλων να κάνουν το ίδιο και όπου οι μαθητές έχουν ίσο μερίδιο στη λήψη αποφάσεων σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο δομούνται και λειτουργούν τα σχολεία τους - και ποιοι κανόνες και κυρώσεις, αν υπάρχουν, είναι απαραίτητες.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το Eudec: www.eudec.org

Επικοινωνήστε με τον Peter Hartkamp, Συμβούλιο Eudec: phartkamp@eudec.org ή gsm +31618770281

Η Πειθαρχία στην Εκπαίδευση: Από το καρεκλάκι της σκέψης στην παρέλαση

«Γιατί είσαι όρθιος Βαγγέλη; Δεν είπε να μη σηκωθείτε; Τιμωρία στο καρεκλάκι τώρα!»

Πλησίαζε 10.00 το πρωί όταν ο μικρός κουράστηκε να περιμένει βιδωμένος στην καρέκλα του τη δασκάλα να επιστρέψει στην τάξη. Πάνε δύο ώρες που έλειπε, αφήνοντας 16 πεντάχρονα  με τη ρητή εντολή: «Φρόνιμα. Αναπνέετε μόνο!», όσο εκείνη διευθετούσε εκκρεμότητες του νηπιαγωγείου. Τα παιδιά αφέθηκαν δίχως παιχνίδια, χωρίς να επιτρέπεται να επικοινωνήσουν, να σηκωθούν ή να επιδοθούν στον παραμικρό θόρυβο. Βρέθηκα στο χώρο κάνοντας παράλληλη στήριξη σε παιδί με αναπτυξιακές διαταραχές.

Συνειδητοποιώ πως εγώ, η ενήλικη, η πλήρως εναρμονισμένη με τις κοινωνικές νόρμες και τις απαιτήσεις τήρησης κανόνων σε καθορισμένα πλαίσια, πιθανότατα να αποτύγχανα να μείνω καθιστή κοιτώντας στο άπειρο για 120 λεπτά. Κι αν θεωρείτε πως το σκηνικό αυτό δεν είναι συχνό φαινόμενο, κάνετε λάθος. Κι αν θεωρείτε πως το εν λόγω νηπιαγωγείο είναι δημόσιο (και συνεπώς πιο… χαλαρό), λαθεύετε ξανά.

Πέρα όμως από τις παράλογες απαιτήσεις, η ματαίωση των οποίων μπορεί να σε οδηγήσει τάχιστα στην τιμωρία, το βασικό ζήτημα συνίσταται στην ίδια τη σωφρονιστική μέθοδο. Η διάπραξη μιας μικρής αταξίας (ενός νηπιακού πλημμελήματος ας πούμε) σου εξασφαλίζει ένα χρονικό διάστημα –το οποίο ποικίλλει ανάλογα με την εκάστοτε διάθεση της νηπιαγωγού- στο «καρεκλάκι της σκέψης». Τοποθετημένο σε μία γωνία, σε απομονώνει από τη συμμορφωμένη ομάδα και σε καλεί «να σκεφτείς τι έκανες».

Βέβαια, επειδή η πλειονότητα των επισκέψεων στο καρεκλάκι προέρχεται από ηλιθιώδεις λόγους (άφησες δύο μπουκιές φαγητού, γέλασες με τη γκριμάτσα συμμαθητή κ.λπ.), στοιχηματίζω ότι το μόνο που σκέφτονται τα παιδιά στο χρόνο που τους δίνεται είναι η μεγάλη αδικία εις βάρος τους, ενώ φαντασιώνονται αηδιαστικά αυτιά γαϊδάρου στο κεφάλι της δασκάλας. Η πραγματική τραγωδία όμως –στην οποία μάλιστα δε χωρούν αστεϊσμοί- είναι οι συνέπειες που ακολουθούν όταν η συμπεριφορά σου κρίνεται κακή, και όχι απλώς ανάρμοστη.

Εάν αντιμιλήσεις στη δασκάλα, αν αρνηθείς να συμμετάσχεις σε δραστηριότητα, αν εκδηλώσεις ένα επεισόδιο θυμού… Τότε ακολουθεί η «μεγάλη καρέκλα».

Καρεκλάκι κατ’ουσίαν που χρησιμοποιούμε για τα βρέφη, η μεγάλη καρέκλα υποδέχεται το νήπιο και κλείνει˙ δηλαδή κλειδώνει με τρόπο που ακινητοποιεί το παιδί, το οποίο ας σημειωθεί ότι σχεδόν ποτέ δεν μπαίνει αδιαμαρτύρητα εκεί μέσα. Σα να μη φτάνει ο φυσικός περιορισμός, η δασκάλα προτρέπει τους συμμαθητές να αποδοκιμάσουν τον αντιφρονούντα. «Είσαι μωρό, είσαι μικρός, κοίτα πού κάθεσαι, μωρό!» Χλεύη, κοροϊδία και περιφρόνηση για εκείνον που απέτυχε να συμμορφωθεί, με εμένα στη γωνία να εξηγώ ψιθυριστά στο αυτιστικό παιδί μου γιατί δεν πρέπει να συμμετέχει στις αποδοκιμασίες.

Κάθε φορά αναρωτιέμαι: τι ακριβώς ενισχύεται εκείνη τη στιγμή; Ποιες μορφές δράσης θεμελιώνονται; Και τι μοτίβα αλληλεπίδρασης καλούμε τα παιδιά να υιοθετήσουν, διαμορφώνοντας κοινωνική συμπεριφορά –απέναντι στην εξουσία και στην ομάδα;

Η εύκολη λύση θα ήταν να κατηγορηθούν οι νηπιαγωγοί. Οι νηπιαγωγοί που αδιαφορούν, που δεν εργάζονται με ζήλο, που εκτελούν τα καθήκοντά τους διεκπεραιωτικά. Κάτι τέτοιο όμως δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Εργαζόμενες σε υπερπλήρη τμήματα, αναλαμβάνουν επιπλέον καθήκοντα γραμματείας λόγω περικοπών προσωπικού, πληρώνονται πενιχρά και ποτέ δε διδάχτηκαν οι ίδιες πώς η διδασκαλία είναι κατά βάση διασκέδαση. Δεν μπορείς να ζητήσεις ευθύνες από ανθρώπους που δεν εκτέθηκαν ποτέ στις κατάλληλες συνθήκες μεταλαμπάδευσης της γνώσης. Πόσο μάλλον όταν ολοένα και περισσότερο διαφαίνεται ότι η διαστρέβλωση των εκπαιδευτικών πρακτικών –διαστρέβλωση που ξεκινά τόσο νωρίς, όσο και η νηπιακή ηλικία- διόλου τυχαία δεν είναι. Είναι σκόπιμος ο τρόπος που η διδαχή εκτροχιάστηκε σε πειθαρχία.

Γιατί, αν αφήναμε τα παιδιά να αναλάβουν πρωτοβουλίες και τίποτα φοβερά κακό δε συνέβαινε, πώς θα τα τρομοκρατούσαμε έπειτα για την επιτακτική ανάγκη να μας ακούνε;

Τι θα γινόταν αν τους επιτρέπαμε να αγκαλιάσουν τη φιλοπεριέργεια τους αντί να την καταπνίξουν κάτω από ένα συρφετό κανόνων;

Να έρθουν σε επαφή με τις θετικά ενισχυτικές συνέπειες της μάθησης˙ με τη χαρά που σου προσφέρει ένα διήγημα όταν κανείς δε σε απειλεί προκειμένου να διαβάσεις.

Εάν δεν φοβούνταν να απαντήσουν λάθος,  αν ρωτούσαν ξανά και ξανά, αν δοκίμαζαν τις εναλλακτικές τους και όποτε οι συνθήκες δεν επαρκούσαν ώστε να περνούν όμορφα, τολμούσαν να ζητήσουν κάτι άλλο. Κάτι καλύτερο. Ίσως τότε όμως να διαμορφώναμε άτομα με αυτοπεποίθηση και αυτοαποτελεσματικότητα, άτομα που δε θα ήταν μαθημένα να συμβιβάζονται και θα ακολουθούσαν πορείες και μονοπάτια με πάθος, όχι με συγκατάβαση.

Ερευνητικές φύσεις που δε θα βολεύονταν πίσω από εξηγήσεις που καταρρέουν σα σαθρά οικοδομήματα. Θα ερχόμασταν αντιμέτωποι με πολίτες συνηθισμένους να απαιτούν, να διεκδικούν. Θα ενθαρρύναμε την αλληλεγγύη, όχι τον κοινωνικό αυτοματισμό.

Ο ασφαλέστερος δρόμος για τη διατήρηση της καθεστηκυίας τάξης είναι να φοβίζεις τον κόσμο. Να τον κάνεις να αισθάνεται ανεπαρκής. Να περιβάλλεις τον θεμελιωδέστερο θεσμό, την εκπαίδευση, με έναν μανδύα μη-αποτελεσματικότητας, εκτός και εάν ακολουθηθούν συγκεκριμένες στρατηγικές αποφυγής της τιμωρίας: παπαγαλίστε.

Μην προσπαθήσετε να αναπαράγετε καινοτόμα γνώση, θα εκτεθείτε˙ κόψτε και ράψτε την ήδη υπάρχουσα βιβλιογραφία. Μη ρωτάς αν δε γνωρίζεις, θα αποκαλυφθεί η άγνοιά σου. Και θυμήσου: στη γωνία σε περιμένει το καρεκλάκι της σκέψης.

Αν ανοίγαμε τα μάτια των παιδιών, θα υπήρχε ο κίνδυνος να καταλάβουν. Να καταλάβουν τι έχουν σε αντιδιαστολή με τι θα έπρεπε να έχουν. Θα μάθαιναν να σκέφτονται αντί να αναπαράγουν, θα έθεταν ερωτήματα άβολα. Δε θα παπαγάλιζαν Αίσωπο˙ ύστερα δε θα παπαγάλιζαν Ιστορία και –αλίμονο!- στο τέλος δε θα παπαγάλιζαν ειδήσεις των 20.00.

Ίσως να προβληματίζονταν σχετικά με το γιατί ένα κράτος που καταδικάζει τη βία από όπου κι αν προέρχεται, διατηρεί εθνικές επετείους που όλες εξυμνούν γεγονότα βίαια. Μπορεί και να αρνούνταν να παρελάσουν σα πειθαρχημένα στρατιωτάκια εις μνήμην της (καλής;) βίας αυτής, αν συνειδητοποιούσαν πως το μιλιταριστικό βάδην παραπέμπει σε μέρες που κανείς δε θέλει να θυμάται.

Η αίγλη της αυθεντίας της εξουσίας θα ξέφτιζε απέναντι σε ανθρώπους που θα ασκούσαν συστηματικά κριτική. Μα τότε, ω τρισαλί, θα αναδυόταν ο πιο μύχιος φόβος όλως: η αποσταθεροποίηση του Συστήματός τους.

Σκέφτομαι μία από αυτές τις μέρες να μιλήσω στα πεντάχρονα για την κινηματική δύναμη του λαού.

Έχω την αίσθηση ότι θα κατανοήσουν την ανατροπή γρηγορότερα από την υπόλοιπη κοινωνία. Πιθανολογώ πως θα χτίσουν ένα φρούριο με τουβλάκια γύρω από τις καρέκλες και θα τις περιχύσουν με ζεστή σοκολάτα ώστε να μην μπορεί κανείς να καθίσει χωρίς να λερωθεί.

Τις Τετάρτες, θα ζητήσουν η απαίσια ψαρόσουπα να γίνει παστίτσιο. Και το σημαντικότερο; Θα έχουν στο τέλος συνειδητοποιήσει πως ό,τι κατάφεραν είναι νίκη δική τους. Συλλογική και αλληλέγγυη νίκη απέναντι στη δικτατορία της καρέκλας της (μη) σκέψης.

Πηγή: toportal.gr