Παρασκευή, 2 Αυγούστου 2019

Η μεγαλύτερη έλλειψη στα σχολεία μας

"Είναι κοινό μυστικό, εδώ και αρκετά χρόνια στους κλάδους της ψυχολογίας και της κοινωνιολόγιας, πως ο τρόπος που ο άνθρωπος μαθαίνει και ολοκληρώνεται ως προσωπικότητα, δεν έχει καμία σχέση με αυτό που προσφέρει το σχολείο και η αστική κοινωνία σήμερα . Η αντικειμενικοποίηση της εκπαίδευσης, η βαθμοθηρία, τα έπαθλα , οι διαγωνισμοί, η υλιστική συμπεριφοριστική προσέγγιση, και η ανταγωνιστικότητα δημιούργησαν και δημιουργούν προβλήματα(προβλήματα περιβαλλοντικά, οικονομίας, εκπαίδευσης και οικογένειας). Είμαστε μια κοινωνία που έχουμε δομήσει τις σχέσεις μας( ανθρώπινες επαγγελματικές κ.α) στα πιο πάνω χαρακτηριστικά! "
Στελιος Μιχελάκης, δάσκαλος

Η μεγαλύτερη έλλειψη στα σχολεία μας που είναι σκανδαλώδης και δεν απαιτείται ούτε ένα ευρώ παραπάνω για να καλυφθεί από την πολιτεία είναι η εφαρμογή του άρθρου 12 της διακήρυξης των δικαιωμάτων του παιδιού. Εφαρμοσμένη άμεση δημοκρατία σε κάθε εκπαιδευτικό ίδρυμα και συνεργατική κουλτούρα μάθησης. Ισοτιμία σχέσεων μεταξύ ενηλίκων και ανηλίκων και όλα τα υπόλοιπα ακολουθούν. #αρθρο12

  Βέβαια , η αναμενόμενη αντίδραση δύναται να αντικατοπτρίζεται σε μια λογική όπου τα πραγματα μπερδευονται στην ''ισοτιμια''σχεσεων! Μία εκπαιδευτικός μας εκμυστηρεύτηκε πως καποτε μια μαθητρια Λυκειου, της μίλησε απρεπως.Την ρωτησε πως και δεν ντρεπεται γι'αυτο που κανει και η απαντηση της ηταν αυτη << Για πιο λογο να ντραπω αφου ειμαστε ισοι!>>. Ισοτιμια στον σεβασμό λοιπον ειναι το ζητούμενο. Μα πως επιτυγχάνεται; 

Image result for democratic schoolsImage result for democratic schools

Πραγματι, αυτη η περιπτωση που μολις προαναφέρθηκε ειναι σύμπτωμα της νοσηρής κατάστασης που δημιουργειται απο την καταναγκαστική εκπαιδευτική συνθήκη που εφαρμοζεται στα σχολεια μας και εχει να κανει με την επιβολη των ενήλικων , συμπεριφορων και προγραμματων , οπου ιδανικά θα επρεπε να επιζηταται η συναίνεση των ανηλίκων , αλλα και η ουσιαστικη συμμετοχη τους στη διαμορφωση καθε δραστηριοητας που τους αφορα (και αυτο δεν αποκλειει το αναλυτικο προγραμμα ουτε τη λήψη αποφασεων για το σχολικο περιβαλλον) . 
Μια κουλτουρα αποδοχης και κατανοησης των αναγκων του παιδιου απο την πρωτη ηλικια, που συγκροτειται και συντιθεται σε σχεσεις αλληλοσεβασμου, που προκυπτει απο το συνεργατικο πνευμα και την ελευθερια να εισαι ο εαυτος σου, ως παιδι, (βλ. δικαιωμα στο παιχνδι που ειναι ο φυσικος τροπο μαθησης) , δεν αφηνει περιθωρια για ενηλικιστικες συτμπεριφορες επιβολης, εμπλουτιζει το εδαφος της κοινής δρασης, δημιουργει τα εχεγγυα για ουσιαστικη ισοτιμια , καρπος της οποιας ειναι ο αλληλοσεβασμος. 
Στα εκπαιδευτικα συμπεριληπτικά περιβαλλοντα οπου εφαρμοζονται ο αρχες της δημοκρατικης παιδειας (σχολικό συμβούλιο, ελευθερία επιλογών, απουσία βαθμολόγησης), δεν τιθεται θεμα ισοτιμιας στο σεβασμο , γιατι πολυ απλα δεν υπαρχει το υποβαθρο για να καλλιεργηθει η αντιδραση εκ μερους των εφήβων ειδικότερα, οπως στην περιπτωση που προαναφέρθηκε και αποτελει χαρακτηριστικο συμπτωμα μιας αντιπαιδαγωγικής εκπαιδευσης. 
Περισσοτερες λπτομερειες για την αποτελεσματικοτητα στη διαχειριση των σχεσων και των συμπεριφορων αναμεσα σε ενήλικες και ανηλίκους στα #δημοκρατικά_σχολεία  του εξωτερικού μπορούμε να αντλήσουμε από την EUDEC.
 

Τετάρτη, 15 Μαΐου 2019

Τα σχολεία δεύτερης ευκαιρίας και η Δημοκρατική Παιδεία

Με αφορμή τη δημόσια προβολή της ταινίας ντοκιμαντέρ "Rebel High School" μας απασχόλησαν οι συλλογισμοί που ακολουθούν :


Τα λεγόμενα ενός απο τους πρωταγωνιστες της ταινιας στο τρέιλερ , απηχούν πολύ τα συμπερασματα που αναφερει στα βιβλία του , προϊον πολυετούς έρευνας , ο εξελικτικός ψυχολόγος Peter Gray , δηλαδή οτι το βασικό κίνητρο της μάθησης ενεργοποιείται μόνο από ειλικρινες και βαθύ ενδιαφέρον εκ μερους του υποκειμένου. 
Εδώ εστιάζεται και η βασική αντινομία του υπάρχοντος εκπαιδευτικού μας συστήματος.
Δυστυχως διαθετουμε ενα εκπαιδευτικο σύστημα εχθρικό προς τα δικαιωμάτα των παιδιών (χαρακτηριστικά η αθέτηση του #άρθρο12 εντός του σχολείου) που αναπαράγει τον εαυτό του αενάως, δημιουργώντας αδιέξοδα που σχετίζονται με τη συνολικη απαξιωση του (με αποτελεσμα τα αθρόα ποσοστά διαρροής στην εφηβική ηλικία).
Αν το σχολείο 'πρωτης ευκαιρίας' λετουργούσε συμπεριληπτικά , επικεντρώνοντας το ενδιαφερόν του, στην ψυχοσυναισθητική φροντίδα του αναπτυσσόμενου ανθρωπου , εντος ενος συλλογικου περιβαλλοντιος αλληλοσεβασμού, ισότιμων σχέσεων και ελευθερίας, τα σχολεία δεύτερης ευκαιρίας θα ήταν ένας πλεονασμός και μόνο για εξαιρετικές περιπτώσεις.
Το ζήτημα παραμένει σε ανοιχτό διάλογο: Εχουμε δικαίωμα να εκπαιδεύουμε τα παιδιά με τον τρόπο που εκπαιδευτήκαμε κι εμείς; Η μήπως θα ήταν πιο γόνιμο να αναθεωρήσουμε ολικά τη στάση μας απέναντι σε ένα καθιερωμενο και απαρχαιωμένο σύστημα εκπαίδευσης που βασίζεται στον εξαναγκασμό από την πρώιμη παιδική ηλικία;
Θα μπορούσαμε άραγε να δημιουργήσουμε εστίες (#διάφανο_σχολείο) αυτοκατευθυνόμενης μάθησης #SDE που θα υπηρετούσαν ακριβώς τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε παιδιού , προσχωρώντας σε μια #χειραφετική_παιδαγωγική ικανή σε βάθος χρόνου να αποτελέσει τη βασική μαγια για τη μεταβατική κοινωνία δικαιοσύνης και ελευθερίας που οραματιζόμαστε;

Σχολικοί Συνεταιρισμοί



Συμμετοχή της παιδαγωγικής ομάδας "το Σκασιαρχείο" στη διήμερη συνάντηση Αλληλέγγυων σχολείων, Ιούνιος 2018

Βίντεο Ευάγγελος Βλαχάκης

Πέμπτη, 29 Νοεμβρίου 2018

Oνειρευόμαστε ένα ΑΛΛΟ σχολείο

Από τη Ρηνιώ Συμεωνίδου στην ομάδα του Facebook Αλλάζουμε τα Σχολεία - Αλλάζουμε την παιδεία 28/11/2018  (αναδημοσίευση από το blog Αλλάζουμε τα σχολεία):
 
SONY DSC

Στις δύσκολες μέρες που ζούμε, με μαθητικά πανό να επιτίθενται στο πολίτευμα, καλό ειναι να υπενθυμίσουμε τον αρχικό και σταθερά ακτιβιστικό χαρακτήρα αυτής της ομάδας ώστε να μην υπάρχουν παρανοήσεις σχετικά με τη στοχοθεσία και τον χαρακτήρα της στα μέλη:

Από το Πράσινο Σύννεφο του Α.Σ. Νηλ, το ισπανικό "Παιδεία" & το Κοκκινο Βιβλιαράκι των Μαθητων, μέχρι τον Ken Robinson & τα συνεργατικά σχολεία του Φρενέ, τα Sudbury και τον σύγχρονο Φουρφουρά (πολλές δεκαετίες τώρα δηλαδή), ονειρευόμαστε ένα ΑΛΛΟ σχολείο:
 Ελεύθερο, Δημοκρατικό, Βιωματικό, Συμπεριληπτικό, Αλληλέγγυο & Ανοιχτό στους μαθητές του και στην κοινωνία γυρω του. Ένα σχολείο ΔΗΜΟΣΙΟ, για ΟΛΑ τα παιδιά, αλλά προσαρμοσμένο στο ΚΑΘΕ παιδί. 
Ένα σχολείο-φυτώριο σκεπτόμενων και ελευθέρων και δημιουργικών πολιτών, ένα σχολείο που να μην διώχνει αλλά να αγκαλιάζει τα παιδιά του, που να μην αποθαρρύνει αλλά να διευρύνει την κριτική τους σκέψη, την αλληλεγγύη μεταξύ τους & την αποτελεσματικότητα τους.
 Ένα σχολείο σχεδιασμένο πάνω στις αναπτυξιακές ανάγκες των παιδιών και στην φύση των μηχανισμών της ανθρώπινης μάθησης
. Ένα σχολείο ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ, εντός του ανθρώπινου συνεχούς και όχι σε αντιδιαστολή με αυτό.

Τα παραδείγματα τέτοιων σχολείων είναι πια πολλά ανά τον κόσμο. Και το ίδιο όνειρο μοιραζόμαστε πλέον πολλοί άνθρωποι, γονείς, παιδιά & εκπαιδευτικοί. Είναι ανάγκη πλέον να βρεθούμε, να γνωριστούμε, να ανταλλάξουμε εμπειρία και ιδέες και να συζητήσουμε πως μπορεί να υλοποιηθεί πρακτικά αυτό το Άλλο Σχολείο στον τόπο μας. Είναι ανάγκη να το συνδημιουργήσουμε.
ΔΕΝ ειναι απαραίτητο να το ονειρεύεται κι όλος ο κόσμος αυτό, προφανώς. Αλλά είναι απαραίτητο για τα μέλη αυτής της ομάδας. Όποιοι είστε εδώ για οποιονδήποτε άλλο λόγο , παρακαλούμε βγάλτε μας από τον κόπο και αποχωρήστε απο μόνοι σας, ιδανικά ησύχως. Ευχαριστούμε.

Τετάρτη, 21 Νοεμβρίου 2018

ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ προς υπουργό παιδείας

Με αφορμή τη χθεσινή παγκόσμια ημέρα για τα δικαιώματα των παιδιών μια πολύ ενδιαφέρουσα επιστολή που επισημαίνει ένα νομοθετικό κενό , ώστε οι ανήλικοι να προστατεύονται επαρκώς εντός του σχολείου. 

Εδώ υπογράφουμε στο AVAAZ και εδώ στο FACEBOOK (επιλέξτε μόνο μια πλατφόρμα για την υπογραφή σας για να μην υπάρξουν διπλοεγγραφές) 

ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ , 17 Νοεμβρίου 2018
Με θέμα: Διευκρίνιση του νομοθετικού πλαισίου για την εφαρμογή του μέτρου της τιμωρίας σε ελληνικά ιδρύματα σχολικής και προσχολικής εκπαίδευσης

Προς τον Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,

Απευθυνόμαστε σε εσάς με το αίτημα να μεριμνήσετε για ορισμένα σημαντικά ζητήματα που αναφέρονται στο παρόν έγγραφο και αφορούν την εκπαίδευση των σημερινών παιδιών στη χώρα μας ως ένα δημοκρατικό κράτος δικαίου και υπάγονται στην αρμοδιότητά σας.

Είμαστε γονείς και εκπαιδευτικοί, που συνασπιζόμαστε με στόχο την εξασφάλιση μιας δίκαιης και δημοκρατικής εκπαίδευσης των παιδιών που επισκέπτονται τα ελληνικά σχολεία στις βαθμίδες της προσχολικής και σχολικής εκπαίδευσης. Αίτημα μας είναι η δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών που ευνοούν την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας των παιδιών με κυριότερη στοχοθεσία την εξάλειψη των πρακτικών που αποτελούν τροχοπέδη στο σκοπό αυτό. Αφετηρία μας είναι η θεώρηση του παιδιού ως αυτόνομου, ολοκληρωμένου ηθικού υποκειμένου που χρήζει σεβασμού της αξίας και των δικαιωμάτων του.

Δυστυχώς1, αντίθετα προς την ανωτέρω αντίληψη διαπιστώνουμε πως τα παιδιά στο σύγχρονο ελληνικό σχολείο εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται με παρωχημένες, αντιπαιδαγωγικές και αυταρχικές πρακτικές, ενώ παράλληλα υφίστανται πολλαπλές διακρίσεις και πολυεπίπεδο εκφοβισμό.

Ως εκ τούτου, καταγγέλλουμε τα νομικά κενά και τις ασάφειες της ισχύουσας εκπαιδευτικής νομοθεσίας, κυρίως στην πρωτοβάθμια, αλλά και στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Θεωρούμε δε, ότι αποτελεί επείγουσα και αναγκαία υποχρέωση της ελληνικής πολιτείας να νομοθετήσει με σαφήνεια και εξειδίκευση, όχι μόνο περί των υποχρεώσεων των μαθητών όπως συνέβαινε ως τώρα, αλλά και περί των δικαιωμάτων τους στο σύγχρονο δημοκρατικό σχολείο.

Συγκεκριμένα ΖΗΤΟΥΜΕ τις άμεσες ενέργειές σας, ώστε να καταστούν στην εκπαιδευτική νομοθεσία και σε κάθε σχολική κοινότητα απόλυτα σαφή και συγκεκριμένα τα κάτωθι:
  • Απαγορεύεται ρητά κάθε είδους τιμωρία (λεκτική, σωματική), προσβολή της προσωπικότητας και περιορισμός που παραβιάζει τα Δικαιώματα του Παιδιού ή τον Αστικό και Ποινικό Κώδικα.2
  • Απαγορεύεται ρητά κάθε εμπόδιο στην εκπλήρωση των αναπτυξιακών, φυσικών και σωματικών αναγκών του παιδιού (στέρηση διαλείμματος, τουαλέτας, νερού, κ.α.).3
  • Καθίσταται υποχρεωτική στην αρχή του σχολικού έτους η σύνταξη Κανονισμού Σχολικής Ζωής με την συμμετοχή του συλλόγου διδασκόντων, μαθητικού συμβουλίου και συλλόγου γονέων, που θα αξιολογείται, επικαιροποιείται και βελτιώνεται στο τέλος της χρονιάς, εγκαθιστώντας έτσι τις αξίες της δημοκρατίας και της συμπερίληψης στην σχολική παράδοση και κουλτούρα.4
  • Καθίσταται προτεραιότητα η συμπερίληψη και η ασφάλεια ΟΛΩΝ των παιδιών, άρα και εκείνων που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες5. Κρίνεται κατεπείγουσα, τόσο η αποστολή κατευθυντήριων γραμμών συμπερίληψης των ομάδων αυτών και διαχείρισης περιστατικών, όσο και η εκπαίδευση των μαθητών στα Δικαιώματα του Παιδιού και η διδασκαλία υποχρεωτικού και επικαιροποιημένου μαθήματος Αγωγής Ζωής και Υγείας από το νηπιαγωγείο. Τα μαθήματα αυτά πρέπει να διατρέχουν τα αναλυτικά προγράμματα και να διδάσκονται από δασκάλους με την ανάλογη επιμόρφωση.6
  • Ανάληψη και αξιοποίηση των σύγχρονων ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, δράσεων και καλών πρακτικών για την εξάλειψη του σχολικού εκφοβισμού, του ρατσισμού και πάσης φύσης διακρίσεων στο ελληνικό σχολείο.

Οι υπογράφοντες γονείς, εκπαιδευτικοί και συλλογικότητες της Κοινωνίας των Πολιτών

-------------------------------

1 Όπως τεκμηριώνεται αναλυτικά στο συμπληρωματικό υπόμνημα** που σας καταθέτουμε σήμερα 2 Βλ. Αναλυτικό συμπληρωματικό υπόμνημα, σημεία 1- 4.
3 Βλ. Αναλυτικό συμπληρωματικό υπόμνημα, σημείο 5.
4 Βλ. Αναλυτικό συμπληρωματικό υπόμνημα, σημείο 6- 7.
5 Όπως μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες, ΥΛΑ, μαθητές ΑμεΑ, ΛΟΑΤΚΙ μαθητές, Ρομά, Πρόσφυγες, υιοθετημένα παιδιά, παιδιά μονογονεϊκών/ ομόφυλων/ πολυγονεϊκών οικογενειών και λοιπών μειονοτήτων.6Βλ. Αναλυτικό συμπληρωματικό υπόμνημα, σημεία 8- 10.

**Συμπληρωματικό υπόμνημα


Σχόλιο από την ομάδα σύνταξης της επιστολής;
Οι απορίες και ο διάλογος που θα προκύψει από την ανάγνωσή της (επιστολής) είναι απολύτως θεμιτές και ευπρόσδεκτες. Για να απαντήσουμε όμως θα πρέπει να διατυπώνονται συγκεκριμένα, τί ακριβώς δεν είναι κατανοητό ή ποια επί της ουσίας ένσταση επί του περιεχομένου εγείρεται.
Το κείμενο αυτό περιλαμβάνει πολλά επίπεδα δράσης. Το πρώτο και κυριότερο είναι η διευκρίνιση του νομικού καθεστώτος που αφορά την τιμωρία στα σχολεία. Ισχυριζόμαστε ότι τέτοιο δεν υπάρχει και ότι οι γενικότερες διατάξεις του Ποινικού ή Αστικού Κώδικα ή του Συντάγματος δεν αρκούν για να υπάρχει ασφάλεια δικαίου, να γνωρίζουν δηλαδή μαθητές δάσκαλοι και γονείς τί ισχύει ως προς τη συμπεριφορά τους και τί είναι νομικά επιτρεπτό και τι όχι στα πλαίσια της εξασφάλισης μια ειρηνικής και δημιουργικής συνύπαρξης στο σχολικό περιβάλλον.
Το δεύτερο επίπεδο είναι ότι θεωρούμε στην πραγματικότητα ότι η τιμωρία, σωματική ή ψυχική, δεν μπορεί εξ ορισμού να είναι νόμιμη με βάση το Σύνταγμα και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, ακόμα κι αν κατοχυρώνεται νομοθετικά. Αυτό είναι ένα επίπεδο που θα μας απασχολήσει εφόσον υπάρξει νομική κατοχύρωση. Η συμφωνία με το πρώτο σημείο θα αρκούσε για την υπογραφή της επιστολής, καθώς αυτό είναι το άμεσο πρακτικό διακύβευμά της αυτή τη στιγμή.
Το τρίτο επίπεδο είναι ότι πέρα από παράνομες αυτές οι πρακτικές είναι και ξεπερασμένες και δε δικαιολογούνται από κανένα επιχείρημα εξασφάλισης "κοινωνικής ειρήνης" στο σχολείο. Υπάρχουν άπειρα παραδείγματα σχολείων που όχι μόνο εξασφαλίζουν την κοινωνική ειρήνη με ήπιες πρακτικές αλλά έχουν πολλαπλά οφέλη σε πολλά επίπεδα.
Το τέταρτο επίπεδο είναι ότι η αποδομιστική πρακτική της τιμωρίας δημιουργεί στο σχολείο ένα συνολικό κλίμα επικράτησης της λογικής θύματος-θύτη, εκδικητικότητας, ανταποδοτικότητας αφ υψηλού, που διαιωνίζει τη βία και την κακοποίηση οριζόντια και κάθετα τόσο μέσα στο σχολείο όσο και εκτός αυτού. Γι αυτό ζητάμε συνολικές δημοκρατικές συμπεριληπτικές πρακτικές με σεβασμό στα δικαιώματα και την προσωπικότητα του κάθε παιδιού. Τα αυτονόητα δηλαδη.
Η υπογραφή σας θέλουμε να είναι συνειδητή.
Τα θέματα που θίγουμε θέλουμε να είναι για όσους υπογράφουν το ίδιο σημαντικά όσο είναι και για εμάς.
Δημοκρατία και Δικαιώματα στο σχολείο ΚΑΙ ή μάλλον ΠΡΩΤΙΣΤΑ για τους μαθητές. Όλους, ανεξαρτήτως οποιουδήποτε προσδιορισμού.
Τα γνωστά δηλαδή.