Παρασκευή 11 Μαΐου 2012

Η Παιδεία και η χειραφετική εκπαίδευση

Η παιδεία

H παιδεία και η εκπαίδευση στην τοπικοποιημένη κοινωνία, από μέσο διατήρησης και αναπαραγωγής της εξουσίας της προνομιούχας τάξης που είναι σήμερα, θα πρέπει να γίνει μέσο ισοκατανομής της εξουσίας και μέσο προώθησης των αξιών της τοπικοποίησης. Ένα μέσο διεύρυνσης της συλλογικής και ατομικής συνείδησης και εξέλιξης, προς όφελος της κοινότητας, αλλά και του ατόμου. Η μορφή που θα παίρνει κάθε φορά θα αποφασίζεται από τις μελλοντικές δημοτικές συνελεύσεις των πολιτών και θα προωθείται από το αντίστοιχο συμβούλιο εκπαίδευσης. Γενικά πάντως θα πρέπει να παρέχεται στους πολίτες δια βίου και δωρεάν. Θα έχει σα στόχο να κατανοήσουν το κόσμο από τη μια και από την άλλη να αποκτήσουν τα γνωστικά εργαλεία για να φέρνουν σε πέρας κάθε δραστηριότητα που θα επιλέγουν, ώστε να συνεισφέρουν στις συλλογικές προσπάθειες της κοινότητάς τους για την κάλυψη των βασικών της αναγκών. Θα πρέπει να δίνει εξίσου βάρος στην επιστήμη και στην αισθητική αντίληψη-ευαισθησία. Πιο συγκεκριμένα η εκπαίδευση, ιδιαίτερα της νέας γενιάς, θα : 

1. προάγει τις αξίες της αλληλεγγύης, της δικαιοσύνης, της ποικιλομορφίας, της αυτοδιαχείρισης, της κοινωνικής και ατομικής αυτονομίας

2. ενθαρρύνει τους εκπαιδευόμενους να ανακαλύπτουν, να εξερευνούν και να ικανοποιούν τις δυνατότητες και προοπτικές τους, να σκέφτονται ολιστικά(αναλυτικά-συνθετικά), να επιχειρηματολογούν και να αξιολογούν με κριτήριο την πράξη, να συνεργάζονται σε συλλογικές εργασίες, να μαθαίνουν από τους ήδη έμπειρους σε ένα θέμα, να μη διαχωρίζουν την διανοητική και χειρωνακτική εργασία κ.λ.π.

3. δημιουργεί νέους εκπαιδευτικούς θεσμούς κατα βάση αυτοδιαχειριζόμενους. Οι σπουδαστές μαζί με τους εκπαιδευτές-διδάσκοντες, σε συνελεύσεις αποφασίζουν ισότιμα το πρόγραμμα σπουδών, τους χώρους και τη μορφή της εκπαίδευσης. Επικρατούν μη ιεραρχικές σχέσεις, όπου οι σπουδαστές μαθαίνουν από τους διδάσκοντες και αντίστροφα. Οι διδάσκοντες δεν θα είναι μόνο «διδάσκαλοι», αλλά θα ασκούν ένα σύνολο δραστηριοτήτων και πρακτικών. Το κύρος κάποιου επιβεβαιώνεται από τη γνώση-πείρα που θα έχει για μια δραστηριότητα ή ένα θέμα και όχι από κάποιο δίπλωμα. Ο κάθε θεσμός θα στηρίζεται βασικά στην αυτοπειθαρχία και αυτοαξιολόγηση. Κρίσιμο σημείο θα είναι το αν οι θεσμοί αυτοί θα πάρουν τη μορφή του σημερινού μαζικού σχολείου ή θα υπάρξει «αποσχολειοποίηση» με τη μορφή «εκπαιδευτικών ομάδων» («πρωτοβάθμιων» για το υποχρεωτικό στάδιο, «δευτεροβάθμιων» για ημιειδικευμένη εκπαίδευση και «τριτοβάθμιων» για εξειδικευμένη γνώση). 

Η μετάβαση προς αυτή την παιδεία θα μπορούσε να ξεκινήσει από τώρα, αν υπήρχε ένα κίνημα χειραφετικής εκπαίδευσης (στην οποία θα αναφερθούμε παρακάτω), που σταδιακά θα ενέπλεκε σημαντικό αριθμό ανθρώπων και θα απαιτούσε μετατόπιση της πολιτικής από τη κεντρική σκηνή προς τη νέα πολιτική της τοπικοποίησης, καθώς θα δημιουργούσε ταυτόχρονα και τα στοιχεία του νέου αξιακού συστήματος και των αντίστοιχων θεσμών. Όλη αυτή η εξέλιξη θα γινόταν σε μια περίοδο έντασης με το κεντρικό κράτος, ώσπου σε κάποιο στάδιο θα οδηγούσε στην αντικατάστασή του.

 Η χειραφετική εκπαίδευση

Μπορεί να βοηθήσει τα μέγιστα για να αναπτυχθεί ο νέος άνθρωπος, που θα βοηθήσει στην ολοκλήρωση αυτής της στροφής προς τον νέο πολιτισμό. Θα πρέπει να δοθούν απαντήσεις για το ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος εκπαίδευσης των μαθητών-φοιτητών σε σχέση: 1) με τις απαιτήσεις του αντικειμένου που διδάσκεται, των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και επιθυμιών των μαθητών-φοιτητών και των ικανοτήτων-γνώσεων των δασκάλων-καθηγητών και 2) με τους στόχους που βάζει η τοπική κοινωνία. Σε κάποιες χώρες η εκπαίδευση είναι ήδη στα χέρια της Τ.Α., βέβαια μόνο διοικητικά και κάθε άλλο παρά χειραφετημένη είναι. Στη χώρα μας η απαίτηση να περάσει η εκπαίδευση στην Τ.Α. θα μπορούσε να συνδεθεί με το αίτημα για μια χειραφετική εκπαίδευση και ένα εκπαιδευτικό σύστημα που να λειτουργήσει προς τη κατεύθυνση της Τοπικοποίησης. 

Ένα τέτοιο σύστημα πρέπει να επιδιώκει, όσο γίνεται καλύτερα, ό,τι και η Τοπικοποίηση, δηλαδή την αλληλεγγύη την ποικιλομορφία, τη δικαιοσύνη, τη περιβαλλοντική ευαισθησία και την αυτοδιαχείριση. Οι εκπαιδευόμενοι θα πρέπει να καλούνται να ανακαλύπτουν τις δεξιότητές τους και να τις ικανοποιούν, να αποκτούν την ικανότητα να σκέφτονται, να αναλύουν και να συνθέτουν, να επιχειρηματολογούν και να αξιολογούν και να μπορούν να λειτουργούν κριτικά (με σχέση αποδοχής-απόρριψης) στον κόσμο των ενήλικων. 

Οι εκπαιδευτές δεν θα έχουν αποκλειστικό αντικείμενο τη διδασκαλία, αλλά θα πρέπει να είναι πολυλειτουργικοί, με την έννοια ότι θα έχουν και άλλες ασχολίες σχετικές με το αντικείμενο που διδάσκουν (π.χ. επαγγελματίες, ερευνητές, συγγραφείς, καλλιτέχνες κ.λ.π.). Θα έχουν περισσότερο τον χαρακτήρα του «μέντορα» και του προτύπου, και πέρα από τη χρήση των ατομικών και συλλογικών εργασιών, των διαλέξεων, την απαίτηση για μελέτη και κάποιου είδους αξιολόγηση, θα δίνουν προτεραιότητα στην πράξη.

Το πόση εκπαίδευση και για πόσο χρόνο θα παρέχεται σε σχέση με την ηλικία καθώς και πως θα συνδυάζεται με την επιθυμητή ολοκλήρωση του ενήλικα πολίτη, θα είναι επιλογή του κατάλληλου κοινωνικού θεσμού π.χ. του συμβουλίου εκπαίδευσης. 

 (αναδημοσίευση απο το μπλόγκ του Γιώργου Κολέμπα

Πέμπτη 12 Απριλίου 2012

unschooling ourselves (in Greek): Γιατί η συμβατική εκπαίδευση είναι ακατάλληλη για ...

unschooling ourselves (in Greek): Γιατί η συμβατική εκπαίδευση είναι ακατάλληλη για ...: Υπάρχουν πολλοί λόγοι που θεωρώ τη συμβατική εκπαίδευση ακατάλληλη για το παιδί μου, που ανακαλύπτω καθημερινά, επιλέγοντας να ζήσω μια ζωή ...

απο το πολυ αξιολογο μπλογκ για την "αποσχολειοποίηση" : http://unschoolingourselvesgr.blogspot.com/

Τρίτη 8 Νοεμβρίου 2011

Μετάβαση στην ελευθεριακή παιδεία


"Σήμερα είναι η ώρα να αναλογιστούμε κατά πόσον μπορούμε να συνεχίσουμε να αποδεχόμαστε ένα σύστημα εκπαίδευσης που λειτουργεί, ακριβώς, ως κλειστό σύστημα και όχι ως ζωντανός οργανισμός. Κατά πόσον μπορούμε να δεχθούμε την εκπαίδευση ως προιόν, ως προετοιμασία για την εργασία, ως προστάδιο της υποταγής για την επιβίωση. Αμφισβητώντας την εκπαίδευση, αμφισβητούμε τη φύση της εργασίας, καθώς μέσα στο υπάρχων σύστημα δεν μπορούμε να δούμε το ένα χωριστά από το άλλο. Αποφεύγοντας την επέκταση σε άλλα τμήματα της κοινωνικής οργάνωσης, θα επιχειρήσουμε να επεξεργαστούμε προτάσεις για την κατάργηση του υπάρχοντος σχολείου και το πέρασμα σε μια ελευθεριακή παιδεία. Σκοπός μας δεν είναι μια ουτοπική παρουσίαση δογματικών αρχών και θέσεων, αλλά μια συζήτηση σχετικά με το ανοιχτό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα μπορέσει να κινηθεί η εκπαιδευτική πράξη."

Διαβάστε το πλήρες κείμενο εδώ




Δευτέρα 6 Ιουνίου 2011

TA 5 KΛΕΙΔΙΑ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΣ

Η «επανάσταση» της καθημερινής ζωής:
Πέντε πράγματα που έχουν ανάγκη να γνωρίζουν τα παιδιά, πριν μάθουν να γράφουν και να διαβάζουν:

1.Πως φυτεύουμε ένα δέντρο και πως καλλιεργούμε τα φυτά
2.Πως συλλέγουμε την τροφή μας και τέχνη της οικολογικής μαγειρικής
3.Πως λειτουργεί το σώμα μας και πως αυτοθεραπευόμαστε
4.Πως αντιλαμβανόμαστε και δημιουργούμε μουσική
5.Πως φτιάχνονται οι ταινίες και τα οπτικοακουστικά έργα


Η αλληλεξάρτηση και συσχέτιση των παραπάνω σημείων ίσως δεν είναι άμεσα εμφανής, οπότε μπορούμε να αναλύσουμε λίγο τους λόγους.

Στην πρώτη περίπτωση έχουμε την ανάπτυξη της ζωτικής σχέσης με τη φύση και της αντίληψης για το περιβάλλον όχι ως κάτι απόμακρο ή ως μια «καλή» έννοια αλλά ως τη φυσική προέκταση του σώματός μας και της ψυχής μας. Ο μοναδικός τρόπος για να το πετύχουμε αυτό είναι η ενεργή συμμετοχή και η βιωματική εμπειρία της καλλιέργειας και της παραγωγής της τροφής μας. Η απασχόληση των παιδιών στην καλλιέργεια και στους τρόπους που λειτουργεί η φύση συμβάλλει στην ανάπτυξη της οικολογικής συνείδησης αλλά και της αυτονομίας τους μέσα από τις σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ τους στα πλαίσια της συνεργασίας για μια ισότιμη παραγωγή με σεβασμό στο οικοσύστημα, μέρος του οποίου αποτελούν και τα παιδιά.

Η γνώση της τροφικής αλυσίδας είναι σημαντική για την ψυχοσωματική ανάπτυξη, καθώς μέσα από τη διαδικασία της συλλογής της τροφής μας και της επιλογής των υλικών που θα χρησιμοποιηθούν για την παρασκευή ενός νόστιμου και θρεπτικού εδέσματος, ερχόμαστε σε επαφή από πολύ μικρή ηλικία με τη διαδικασία αυτοσυντήρησης και την καλλιέργεια της αυτάρκειας. Η θετικές διατροφικές επιλογές έχουν άμεσο αντίκτυπο στη βιοχημική μας ομοιόσταση ως έμβιων οργανισμών που με τη σειρά της συμβάλλει καθοριστικά στη ψυχο-νοητική μας ανάπτυξη. Αν αυτές οι επιλογές δε γίνουν κτήμα μας στα πρώιμα χρόνια της ζωής μας, αυξάνονται οι πιθανότητες παρέκκλισης από την ομοιόσταση του οργανισμού μας μετέπειτα.

Γνωρίζοντας λοιπόν από μικρή ηλικία, τον τρόπο που λειτουργεί το σώμα μας και τα όργανα που το αποτελούν, μαθαίνουμε να το υπηρετούμε συνετά, τροφοδοτώντας το με θρεπτικά στοιχεία που θα το συντηρήσουν ακμαίο και θα συμβάλλουν στην ευεξία μας έως τα βαθιά γεράματα. Μέσα από τη γνώση της φυσικής διατροφής, τεχνικών χαλάρωσης, γιόγκα, σιάτσου και ρέϊκι τα παιδιά μαθαίνουν την πρόληψη της ασθένειας και βιώνουν την εγγενή ικανότητα αυτοθεραπείας και ενίσχυσης του ανοσοποιητικού συστήματος που μπορεί να απολαμβάνει κάθε ανθρώπινο όν. Με αυτό τον τρόπο ενισχύεται η αυτοπεποίθησή τους και κατά συνέπεια η αυτονομία τους.

Η μουσική έχει ανυπολόγιστη αξία για το μυαλουδάκι του παιδιού και μπορεί να βοηθήσει στο μέλλον του. Παίζοντας όργανο ο άνθρωπος μπαίνει κατ' ευθείαν σε επίπεδο διαλογισμού βοηθώντας έμμεσα τις επιλογές του. Ο ήχος γεμίζει χρώμα τη ψυχή με τρόπο που τίποτε άλλο δεν καταφέρνει στη ζωή, επίσης διευρύνει την αντίληψη στο μέγιστο, βοηθά την απόλυτη έκφραση και εξελίσσει το νου σε επίπεδα ασύλληπτα. Η μουσική, και συγκεκριμένα η παραγωγή της από μικρή ηλικία 2-3χρονων είναι απαραίτητο στοιχείο της συναισθητικής ανάπτυξης. (Υπάρχει και η αξιοσημείωτη μουσικοθεραπεία, εκπληκτική θεραπευτική μέθοδος, που ενεργοποιεί τα ενεργειακά μας κέντρα και όργανα μέσω δονήσεων του ήχου).

Τέλος, προκειμένου όλα τα παραπάνω να έχουν κάποια δυνατότητα εφαρμογής στη ζωή μας είναι απαραίτητο να εφοδιαστούμε από νεαρή ηλικία με τις απαραίτητες γνώσεις γύρω από τις τεχνικές χειραγώγησης της κοινής γνώμης μέσα από την παντοδυναμία του «πολιτισμού της εικόνας» και της έβδομης τέχνης που περιλαμβάνει και όλες τις άλλες. Ένα παιδί που κατέχει την τεχνική κατασκευής κινούμενων εικόνων με ηχητική ή μη επένδυση, μπορεί πολύ εύκολα να διακρίνει τη φαντασία της προκατασκευασμένης εικονικής πραγματικότητας από την ίδια την πραγματικότητα που βιώνει, με αποτέλεσμα την ανάπτυξη της κρίσεώς του απέναντι σε ένα αμείλικτο «βομβαρδισμό» μηνυμάτων και εικόνων που αμβλύνουν την κριτική του ικανότητα και προσπαθούν να το μεταμορφώσουν σε ένα παθητικό δέκτη προτύπων, στερεοτύπων (πχ. σχέσεις φύλων) και συμπεριφορών (πχ. βίαιη επίλυση διαφορών) που αναιρούν την ίδια του τη φύση.
Απομυθοποιώντας λοιπόν το μέσο, που στην εποχή μας έχει ταυτιστεί με το μήνυμα, θωρακίζουμε τη συνείδησή μας, την ψυχική μας υγεία και την ανθρωπιά μας, ενώ σταδιακά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτό το ίδιο το μέσο, με όλες τις εκφάνσεις του (δραματικά και σκωπτικά), για να διαδώσουμε το μήνυμα της ελπίδας, της ειρήνης, της συμπόνιας και της αλληλεγγύης κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής μας.
Οι μελλοντικοί γονείς είναι τα παιδιά του παρόντος!